'Tiết kiệm trong giáo dục là khái niệm mà tôi chưa nghe thấy'

2 năm trước

"Viết, vẽ vào sách là một gợi ý thật sự cởi mở giúp các tác giả sách giáo khoa thoải mái sáng tạo các bài học hấp dẫn dành cho trẻ, đặc biệt khi trẻ còn chưa thạo đọc viết," Tiến sỹ Vũ Thu Hương nói.

'Tiết kiệm trong giáo dục là khái niệm mà tôi chưa nghe thấy'
Tiến sỹ Vũ Thu Hương. (Ảnh: NVCC)

Sử dụng sách giáo khoa thế nào để đạt hiệu quả giáo dục và không lãng phí đang là câu chuyện nóng trên các phương tiện thông tin đại chúng và các diễn đàn, đặc biệt là việc có nên kèm bài tập viết, vẽ, tô màu trong sách giáo khoa hay không.

Trước sức nóng của dư luận, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã ban hành về việc sử dụng sách giáo khoa và sách tham khảo trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

Trong đó, Bộ trưởng yêu cầu giáo viên “hướng dẫn học sinh nghiên cứu sách giáo khoa để thực hiện các hoạt động học và ghi kết quả học tập vào vở”, học sinh “không viết, vẽ vào sách giáo khoa.” Bộ cũng yêu cầu các sở giáo dục, trường “xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ quản lý, giáo viên vi phạm.”

Tuy nhiên, Chỉ thị này của Bộ đã nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều.

Phóng viên VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với Tiến sỹ Vũ Thu Hương, Khoa Giáo dục Tiểu học, Đại học Sư phạm Hà Nội, về vấn đề này.

Nhiệm vụ bất khả thi?

- Thưa bà, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ra Chỉ thị về việc sử dụng sách giáo khoa và sách tham khảo trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, hiện có rất nhiều ý kiến trái chiều về chỉ thị này. Quan điểm của bà như thế nào?

Tiến sỹ Vũ Thu Hương: Thực tế, từ nhiều năm nay, các nhà viết sách đều được Bộ cảnh báo là không cho học sinh viết vào sách giáo khoa. Việc này đôi khi gây khó khăn, cản trở cho những chuyên gia viết sách, đặc biệt là sách tiểu học.

Những đứa trẻ lần đầu đến lớp, sách giáo khoa là điều thú vị khiến trẻ mong muốn khám phá. Việc Bộ đưa ra yêu cầu đó khiến các chuyên gia bối rối. Vì thế, mặc dù phần lớn sách giáo khoa là những bài học không tạo điều kiện để học sinh điền vào sách, vẫn có bài tập dạng này, tuy không nhiều.

Bộ yêu cầu giáo viên “hướng dẫn học sinh nghiên cứu sách giáo khoa để thực hiện các hoạt động học và ghi kết quả học tập vào vở”, nhưng thực tế thì các bài tập đó không thể chỉ ghi kết quả mà phải chép cả phần làm bài ra. Ghi kết quả chỉ có toán là đơn giản. Nếu là tiếng Việt và là bài phân biệt, phân loại, chắc chắn các con sẽ phải kẻ bảng, rồi mới điền kết quả được. Ngoài ra, có nhiều bài trong sách chỉ cần nối bằng một gạch chéo là xong thì khi viết ra vở sẽ phải chép lại toàn bộ bài rồi mới gạch chéo.

Với cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông thì việc chép lại bài tập ra vở hoặc giấy để làm thì quá đơn giản. Nhưng với cấp tiểu học, đặc biệt là trẻ lớp Một thì viết được một chữ cái đúng kích cỡ yêu cầu cũng là một việc khó khăn. Do đó, yêu cầu trẻ chép ra vở là một nhiệm vụ bất khả thi.

Thậm chí, khi thiết kế sách giáo khoa tiểu học, các tác giả còn cố gắng cắt giảm câu chữ để trẻ đọc ít mà vẫn có thể hiểu được bài. Để đọc tốt được một đoạn văn, trẻ chắc chắn phải có trình độ từ lớp Hai trở lên. Vì thế, yêu cầu trẻ chép ra vở chắc chắn sẽ không thể thực hiện được.

'Tiết kiệm trong giáo dục là khái niệm mà tôi chưa nghe thấy'
Bài tập trong sách giáo khoa Toán, lớp Một, trang 12. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Viết, vẽ, tô màu - kênh kết nối trẻ hứng thú với bài học

- Sách giáo khoa hiện nay, nhất là tiểu học, được thiết kế có bài tập kèm luôn trong sách, được cho là nguyên nhân dẫn đến việc sách chỉ sử dụng được một lần. Là một nhà sư phạm chuyên sâu về giáo dục tiểu học, theo bà, có nên để học sinh viết, vẽ vào sách giáo khoa như hiện nay hay không? Là một người viết sách, bà có thể cho biết cách thiết kế sách này có ý nghĩa gì về mặt khoa học giáo dục?

Tiến sỹ Vũ Thu Hương: Viết, vẽ vào sách là một gợi ý thật sự cởi mở giúp các tác giả sách giáo khoa thoải mái sáng tạo các bài học hấp dẫn dành cho trẻ, đặc biệt khi trẻ còn chưa thạo đọc viết.

Tôi lấy ví dụ về một bài học tự nhiên và xã hội như sau:

Các con học về các giác quan trên cơ thể, nếu được phép thiết kế các bài học mà trẻ tô vẽ vào sách, các tác giả sẽ có rất nhiều những sáng tạo như:

- Em hãy tô mầu vào các giác quan trong khuôn mặt dưới đây.

- Em hãy vẽ một khuôn mặt với các giác quan đã học.

- Em hãy nối các giác quan này với những món đồ mà giác quan đó cảm nhận được.

- ...

Đó là tôi chỉ diễn giải bằng lời cho người lớn hiểu, còn với trẻ nhỏ, chúng tôi có cách phiên dịch để trẻ nhìn hình lập tức hiểu ngay và có thể cầm bút lên tô vẽ hoặc gạch nối. Khi đó, các con có thể học hỏi ngay mà không cần hướng dẫn của giáo viên.

Với cách thiết kế dạng này, chúng tôi sẽ nhanh chóng tìm được tiếng nói chung với trẻ nhỏ, những bạn đang phải lúng túng với việc học hành. Từ đó, bài học giống một trò chơi thú vị hơn là giờ học khô cứng.

Với giáo viên, một cuốn sách được thiết kế để học sinh có thể tương tác với sách sẽ giúp họ rất nhiều trong giờ dạy. Chỉ cần hiệu lệnh của cô, các con có thể tự làm, có thể cùng bạn bè thảo luận, có thể “đọc hình” để hiểu và thắc mắc gì đó với cô giáo. Khi đó giờ học sẽ hiệu quả gấp bội.

Một tiết học 35 phút quá hạn hẹp để cô giáo nghĩ ra các hình thức trò chơi học tập khác nhau. Những trò chơi học tập được sáng tạo sẵn trong sách sẽ giúp cô rất nhiều khi giảng dạy và quản lý học sinh.

'Tiết kiệm trong giáo dục là khái niệm mà tôi chưa nghe thấy'
Giờ học của học sinh tiểu học. (Ảnh: Công Tường/TTXVN)

Nên để các nhà chuyên môn lên tiếng

- Nhiều ý kiến cho rằng việc viết, vẽ vào sách khiến sách chỉ dùng được một lần, gây lãng phí và nên tái sử dụng sách. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết việc ra chỉ thị này nhằm giúp sách được sử dụng nhiều lần, tránh lãng phí. Tuy nhiên, cũng có người cho rằng sách giáo khoa không quá đắt, thậm chí chỉ bằng giá một chai nước lọc, trong khi việc dùng sách một lần giúp học sinh tiếp thu bài tốt hơn.

Còn bà, bà nghĩ sao về điều này?

Tiến sỹ Vũ Thu Hương: Tiết kiệm trong giáo dục là khái niệm mà tôi chưa nghe thấy ở bất kể một nền giáo dục nào trên thế giới.

Đối tượng của giáo dục là trẻ nhỏ, là những người nắm giữ vận mệnh quốc gia trong tương lai. Một cuốn sách có giá trị chưa bằng một ổ bánh mì thịt được sử dụng trong suốt một năm học thì không có gì gọi là đắt để tiết kiệm.

Trong khi việc tiết kiệm này đôi khi sẽ khiến giờ học của trẻ trở nên nhàm chán, trẻ giảm sút sự sáng tạo và giảm sút hứng phấn học tập. Rõ ràng đây là điều lợi bất cập hại, chúng ta có nên thực hiện?

- Nhiều phụ huynh tỏ ra khá băn khoăn trước các ý kiến trái chiều về việc có nên cho con viết vào sách hay không. Bà có lời khuyên nào cho các phụ huynh?

Tiến sỹ Vũ Thu Hương: Tôi nghĩ, các chuyên gia, các nhà giáo sẽ luôn biết phải làm gì để dạy dỗ trẻ. Để một đứa trẻ trưởng thành, các con cần học kiến thức, kỹ năng và đạo đức. Hãy để mảng kiến thức đó cho nhà trường và các thày cô phụ trách.

Các phụ huynh nên chuyên tâm vào việc giáo dục kỹ năng và đạo đức.

Khi đó, chúng ta không ai dẫm chân ai mà vẫn có thể giúp được nhiều nhất cho một đứa trẻ trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

Do vậy, tôi nghĩ hãy để các nhà chuyên môn lên tiếng và các thầy cô giáo quyết định vấn đề này.

- Xin cảm ơn bà!

Bộ Giáo dục và Đào tạo ra chỉ thị về sách giáo khoa. (Nguồn: Vnews)


like
share
comment


Bài viết mới
Phía sau nhà thờ Tổ 100 tỷ của Hoài Linh và biệt thự 60 tỷ của Mr Đàm là gì?

Phía sau nhà thờ Tổ 100 tỷ của Hoài Linh và biệt thự 60 tỷ của Mr Đàm là gì?

Làm việc với cường độ cao, không có thời gian nghỉ ngơi khiến sức khỏe nhiều sao Việt như Hoài Linh, Mr Đàm, Cao Thái Sơn...kiệt quệ.
Lý do học đại học của bạn là gì?

Lý do học đại học của bạn là gì?

Mỗi bạn trẻ đều có lý do khác nhau để chọn học đại học. Có bạn học vì muốn có một tương lai tươi sáng hơn, muốn có được công ăn việc làm ổn định… Nhưng cũng có trường hợp bạn trẻ không biết lý do vì sao phải học đại học?
Homie là gì trên Facebook?

Homie là gì trên Facebook?

Homie (đọc là Hôm-my) là một từ lóng hay xuất hiện trong các bài hát nhạc Rap, có nghĩa phổ biến nhất là “anh em”, là cách gọi thân mật giữa những người bạn rất thân với nhau.
520 nghĩa là gì?

520 nghĩa là gì?

520 là một kiểu ký hiệu mà các bạn trẻ dùng để biểu thị câu “I love you” (Anh yêu em, hoặc Em yêu anh). Đây là kiểu ký hiệu dựa vào sự đồng âm các số đếm với các từ có nghĩa khác trong tiếng Trung Quốc:
Nà ní nghĩa là gì

Nà ní nghĩa là gì

“Nà ní”, hay “nani”, hay “nan ní”, là phiên âm của một từ tiếng Nhật, có nghĩa là “cái gì”. Từ này hay xuất hiện trong các bộ phim hoạt hình Nhật Bản. Từ này tương đương với “what?” hay “really?” trong tiếng Anh.
Gokugochu nghĩa là gì

Gokugochu nghĩa là gì

Gokugochu là tên của một nhân vật nam mới nổi được cho là người Trung Quốc, chuyên đăng tải video và ảnh của bản thân trên mạng xã hội Instagram
Quốc tang nghĩa là gì?

Quốc tang nghĩa là gì?

Quốc tang là nghi thức tang lễ cao nhất ở Việt Nam, được hiểu là cả nước để tang. Nghi lễ quốc tang là đặc biệt được quy định trong văn bản pháp lý của nhà nước, dành cho một số chức danh cán bộ công viên chức cao cấp, hoặc khi có thiên tai, thảm họa đặc biệt nghiêm trọng gây thiệt hại lớn cho tính mạng và của cải của nhân dân.
VinFast là gì?

VinFast là gì?

VinFast là thương hiệu ô tô đầu tiên của Việt Nam. Thương hiệu này là của Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VinFast LLC), thuộc tập đoàn Vingroup do ông Phạm Nhật Vượng đứng đầu.
KPI nghĩa là gì?

KPI nghĩa là gì?

KPI là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Key Performance Indicator”, nghĩa là “Chỉ số đo lường hiệu quả công việc”. KPI thường được sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp để làm một trong những thước đo đánh giá hiệu quả công việc của mỗi cá nhân hay bộ phận trong doanh nghiệp đó.

Bài viết khác
3 thách thức lớn nhất với kinh tế Việt Nam thời gian tới là gì?

3 thách thức lớn nhất với kinh tế Việt Nam thời gian tới là gì?

Ông Nguyễn Minh Cường, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đưa ra một số nhận định về thách thức mà kinh tế Việt Nam phải đối mặt trong thời gian tới.
Triệu chứng ung thư dạ dày là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Triệu chứng ung thư dạ dày là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Ung thư dạ dày là một căn bệnh nguy hiểm như bao bệnh ung thư khác. Điều khác biệt là phương pháp điều trị của nó.
Viêm âm đạo là gì? Nguyên nhân và cách phòng tránh hiệu quả

Viêm âm đạo là gì? Nguyên nhân và cách phòng tránh hiệu quả

Viêm âm đạo là tình trạng bệnh gây ra nhiều đau đớn và khó chịu cho chị em mà hầu như ai cũng mắc phải. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng tránh hiệu quả nhất cho căn bệnh này nhé!
Nước phát triển là gì?

Nước phát triển là gì?

Cùng VietnamFinance tìm hiểu Nước phát triển (developed country) là gì?

Website hay