Phi hạt nhân hoá là gì?

1 Sao2 Sao3 Sao4 Sao5 Sao (1 bình chọn, trung bình: 1,00 trên 5)
Loading...

Phi hạt nhân hóa (tiếng Anh: denuclearization) là thuật ngữ chính trị chỉ hành động giảm hoặc loại bỏ vũ khí hạt nhân. Nó cũng có thể là trạng thái kết thúc của một thế giới không có vũ khí hạt nhân, trong đó vũ khí hạt nhân bị loại bỏ hoàn toàn. Thuật ngữ phi hạt nhân hoá cũng được sử dụng để mô tả quá trình dẫn đến giải trừ hạt nhân hoàn toàn.

Đàm phán nhằm phi hạt nhân hoá giữa Triều Tiên – Mỹ

1. Lịch sử đàm phán

Kể từ thời Chiến tranh Triều Tiên, Triều Tiên luôn giả định rằng Mỹ sẽ tấn công họ và cách duy nhất để không bị tấn công là phát triển vũ khí hạt nhân. Đầu những năm 1980, nước này đã xây dựng nhà máy đầu tiên là Yongbyon.

Năm 1994, Mỹ đã đàm phán với Triều Tiên với một bản “Thỏa thuận khung”. Theo đó, Triều Tiên đóng băng và cuối cùng sẽ dỡ bỏ các cơ sở hạt nhân để đổi lại bình thường hóa quan hệ với Mỹ. Triều Tiên sẽ nhận dầu và được hỗ trợ xây dựng các nhà máy điện sử dụng lò phản ứng nước nhẹ.

Dưới thời Tổng thống George W. Bush, chính quyền Mỹ đã chuyển hướng và tiếp cận cứng rắn hơn với Triều Tiên, ngừng đàm phán và bày tỏ hoài nghi về việc Triều Tiên tuân thủ Thỏa thuận khung. 

Tháng 1/2003, Triều Tiên chính thức rút khỏi Hiệp ước “Không phổ biến vũ khí hạt nhân-NPT”.

Từ năm 2003 đến 2008, có tất cả 6 vòng đàm phán giữa 6 bên (Mỹ, Triều Tiên, Hàn Quốc, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản) đã diễn ra. Trong quá trình đàm phán, Triều Tiên đồng ý từ bỏ chương trình hạt nhân, tham gia lại hiệp ước NPT và cho phép giám sát viên IAEA trở lại để đổi lấy viện trợ năng lượng và lương thực. 

Cuối năm 2008, Triều Tiên khởi động lại chương trình hạt nhân, cấm thanh sát viên nhằm gây sức ép với các nhà đàm phán.

Tháng 2/2012, Triều Tiên đã đồng ý ngừng thử hạt nhân. Tuy nhiên, tháng 12/2012 họ lại thử tên lửa tầm xa khiến Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bỏ phiếu áp đặt trừng phạt nước này. 

2. Diễn biến mới nhất

Tháng 5/2018, một hội nghị thượng đỉnh giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Singapore (Singapore Summit) đã đưa ra tuyên bố chung:

  • Mỹ và Triều Tiên sẽ chung sức xây dựng một cơ chế hòa bình lâu dài và ổn định trên Bán đảo Triều Tiên.
  • Tái khẳng định Triều Tiên cam kết nỗ lực phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên.

Tháng 11/ 2018, Triều Tiên lặp lại yêu cầu các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đối với nước này được dỡ bỏ như một điều kiện để tiến hành đàm phán, trong khi chính quyền Trump tiếp tục khẳng định Triều Tiên phải nhượng bộ trước. 

Tháng 2/2019, cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ 2 giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un được tổ chức tại Hà Nội, Việt Nam (Hanoi Summit). Tuy nhiên, không có thỏa thuận nào đạt được. Sau đó ông Trump nói rõ rằng đó là vì Triều Tiên muốn chấm dứt mọi cấm vận đối với nước này. Trong khi Triều Tiên khẳng định họ chỉ tìm cách dỡ bỏ chỉ một phần gồm 5 lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc áp đặt lên Triều Tiên trong giai đoạn 2016 – 2017.

Viết một bình luận