Nợ xấu là gì?

Nợ xấu là dấu hiệu của chất lượng cho vay kém, hiệu quả hoạt động tín dụng thấp, đe dọa khả năng thanh khoản, hạn chế phát triển hoạt động tín dụng. Việc duy trì tỷ lệ nợ xấu cao sẽ làm giảm uy tín của ngân hàng, hạn chế năng lực cạnh tranh trong hệ thống, và là nguyên nhân rủi ro lãi suất.

Nợ xấu là gì?

Nợ xấu được hiểu là các khoản nợ khó đòi khi người vay không thể trả nợ khi đến hạn phải thanh toán như đã cam kết trong hợp đồng tín dụng.

Theo Khoản 8, Điều 3 Thông tư số 02/2013/TT-NHNN và Điều 1 Nghị quyết số 42/2017/QH14, nợ xấu bao gồm: Khoản nợ đang hạch toán trong, ngoài bảng cân đối kế toán của tổ chức tín dụng; khoản nợ xấu mà tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu đã mua của tổ chức tín dụng

Các hoạt động phát sinh nợ xấu gồm: cho vay; cho thuê tài chính; chiết khấu, tái chiết khấu công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá khác; bao thanh toán; cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng; trả thay theo cam kết ngoại bảng; ủy thác cấp tín dụng; hoạt động mua bán nợ; hoạt động mua, ủy thác mua trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán hoặc chưa đăng ký giao dịch trên thị trường giao dịch của các công ty đại chúng chưa niêm yết.

Trên thực tế, cho vay và thu nợ là hai mặt của một vấn đề. Nợ xấu sẽ ảnh hưởng trực tiếp, rõ rệt đến việc cho vay. Việc tổ chức tín dụng không thu hồi được nợ thì cũng đồng nghĩa với không có khả năng cho vay. Do đó, nếu việc thu hồi nợ càng ít thì cho vay sẽ càng ít đẩy mức lãi suất lên càng cao.

Cách xác định nợ xấu

Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 02/2013/TT-NHNN , sửa đổi bởi Điều 1 Thông tư 09/2014/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng thực hiện phân loại nợ theo 05 nhóm như sau:

(1) Nhóm 1 - Nợ đủ tiêu chuẩn: bao gồm 03 loại khác nhau, trong đó phổ biến và điển hình nhất là nợ trong hạn và nợ quá hạn dưới 10 ngày được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ cả nợ gốc và lãi đúng hạn.

(2) Nhóm 2 - Nợ cần chú ý: bao gồm 03 loại khác nhau, trong đó phổ biến và điển hình nhất là nợ quá hạn từ 10 - 90 ngày và nợ đã được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu.

(3) Nhóm 3 - Nợ dưới tiêu chuẩ n: bao gồm 05 loại khác nhau, trong đó phổ biến và điển hình nhất là nợ quá hạn từ 91 - 180 ngày và nợ đã được gia hạn lần đầu.

(4) Nhóm 4 - Nợ nghi ngờ : bao gồm 06 loại khác nhau, trong đó phổ biến và điển hình nhất là nợ quá hạn từ 181 - 360 ngày và nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai;

(5) Nhóm 5 - Nợ có khả năng mất vốn: bao gồm 08 loại khác nhau, trong đó phổ biến và điển hình nhất là nợ quá hạn trên 360 ngày và nợ đã được cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên.

Nợ xấu thuộc các nhóm nợ 3, 4, 5 và có số ngày quá hạn thanh toán từ 90 ngày trở lên.

Ví dụ : Báo cáo tài chính quý 3 hợp nhất của NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam - Vietcombank (mã chứng khoán: VCB) ghi nhận khoản mục cho vay khách hàng như sau:

Nợ xấu là gì?
Nguồn: Báo cáo tài chính quý 3 hợp nhất của Vietcombank

Như vậy, tại thời điểm cuối quý 3 năm nay, nợ xấu của Vietcombank ghi nhận 10.884 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay của Vietcombank đã lên 1,16%.

Tuy vậy, điểm tích cực là "ông lớn" Vietcombank đã tăng chi phí dự phòng lên 8.012 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo đó, tại thời điểm cuối tháng 9/2021, ngân hàng đang có hơn 26.432 tỷ đồng dự phòng rủi ro cho vay khách hàng. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (một trong những chỉ số dùng để đánh giá khả năng phòng thủ của ngân hàng trước những rủi ro liên quan đến nợ xấu) đạt mức cao là 243%.

Nợ xấu là gì?
Nguồn: Báo cáo tài chính quý 3 hợp nhất của Vietcombank

Trong một số trường hợp đặc biệt, nếu khách hàng có từ hai khoản nợ trở lên tại một hoặc nhiều tổ chức tín dụng mà có một khoản nợ bất kỳ được xác định là nợ xấu theo quy định trên thì toàn bộ các khoản nợ còn lại cũng được xác định là nợ xấu. (theo Điều 5 Nghị quyết số 42/2017/QH14)

Cần phải lưu ý rằng, nợ xấu không nhất thiết phải là nợ quá hạn. Ví dụ, nợ đang còn trong hạn, nhưng đã gia hạn đến lần thứ ba (theo định lượng) hoặc được tổ chức tín dụng đánh giá là không còn khả năng thu hồi, mất vốn (theo định tính) thì sẽ ngay lập tức bị phân vào nợ nhóm 5 là nợ có khả năng mất vốn (theo Điểm d, Khoản 3, Điều 3 Nghị quyết số 42/2017/QH14).

Do vậy, nợ xấu ở nhóm cao hơn không nhất thiết phải chuyển từ nợ xấu nhóm thấp hơn một bậc. Thậm chí đang là nợ nhóm 1 tốt nhất cũng có thể bị chuyển ngay sang nợ xấu nhóm 5 xấu nhất.

Tác động của nợ xấu

Tại Việt Nam, hệ thống các ngân hàng - công ty tài chính được xem là trung gian tài chính rất quan trọng, đóng vai trò huy động vốn từ các chủ thể có vốn tạm thời nhàn rỗi và cung cấp vốn cho các chủ thể cần vốn; thông qua đó sự an toàn trong hoạt động của ngân hàng tác động tích cực đến phát triển nền kinh tế.

Do đó, nợ xấu ngân hàng sẽ hạn chế khả năng khách hàng tiếp cận nguồn vốn vay của ngân hàng vì lý do lãi suất và điều kiện vay vốn. Ở mức độ cao hơn, nếu nợ xấu của một ngân hàng phát triển theo chiều hướng xấu, không được giải quyết, ngân hàng có thể đổ vỡ dẫn đến hiệu ứng dây chuyền đối với hệ thống.

Cụ thể hơn, nợ xấu là dấu hiệu của chất lượng cho vay kém, hiệu quả hoạt động tín dụng thấp, đe dọa khả năng thanh khoản, hạn chế phát triển hoạt động tín dụng. Việc duy trì tỷ lệ nợ xấu cao sẽ làm giảm uy tín của ngân hàng, hạn chế năng lực cạnh tranh trong hệ thống, và là nguyên nhân rủi ro lãi suất. Việc trích lập dự phòng nợ xấu cũng sẽ làm giảm thu nhập của ngân hàng, trong trường hợp nghiêm trọng hơn, khi nguồn bù đắp rủi ro không đủ, nợ xấu sẽ ăn vào vốn tự có của ngân hàng.

Về góc độ khách hàng

Hiện nay, tất cả các thông tin về người vay nợ bao gồm các khoản vay trong quá khứ, khoản vay nợ hiện tại, thời gian nợ quá hạn, nơi vay vốn sẽ được lưu lại trên Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam - CIC trong thời hạn từ 03 - 05 năm sau khi người vay đã thanh toán đủ cả lãi lẫn gốc.

Những khách hàng nằm trong các nhóm nợ 3, 4, 5 sẽ rất khó để tiếp tục vay vốn tại các ngân hàng hay một công ty tín dụng nào khác.

nợ xấu

ngân hàng

nợ khó đòi

ttck

Phương Linh


like
share
comment


Bài viết mới
Hari Won và series khoe từ vựng khiến Trấn Thành "đứng hình": Có ai biết xuất huyết áp là bệnh gì không?

Hari Won và series khoe từ vựng khiến Trấn Thành "đứng hình": Có ai biết xuất huyết áp là bệnh gì không?

Không chỉ có Trấn Thành, mà khán giả cũng năm lần bảy lượt phải ngơ ngác, hoảng hồn và bật cười trước vốn từ vựng tiếng Việt còn nhiều hạn chế của Hari Won.
"Ốc quế sầu riêng" là gì mà Social Star nào cũng "muốn ăn"?

"Ốc quế sầu riêng" là gì mà Social Star nào cũng "muốn ăn"?

Những ngày qua, người dùng mạng xã hội TikTok "chán" bánh mì, cơm phở, "đua nhau" đòi ăn "ốc quế sầu riêng", vậy món ăn này có gì đặc biệt?
Chứng khoán vỡ lòng: Đường MA là gì?

Chứng khoán vỡ lòng: Đường MA là gì?

Việc hiểu và vận dụng các thuật ngữ mới lạ là điều khá khó khăn với các nhà đầu tư F0. Chẳng hạn như đường MA là gì và có ý nghĩa gì?
Chồng gọi vợ là gì?

Chồng gọi vợ là gì?

Có lần, người bạn sừng sộ trong cơn say khi vợ gọi điện thoại: “Mày gọi tao làm gì? Mày nghĩ mày là mẹ tao hay sao?”.
'Trà xanh' là gì?

'Trà xanh' là gì?

Cùng với "tiểu tam", "trà xanh" là từ lóng nhằm ám chỉ những người cố tình chen ngang mối quan hệ tình cảm của người khác.
Thấy cả đống lon, hộp lạ trên bờ biển, đám đông vội lao vào nhặt sau khi nhìn ra đó là gì

Thấy cả đống lon, hộp lạ trên bờ biển, đám đông vội lao vào nhặt sau khi nhìn ra đó là gì

Những lon, hộp bất ngờ xuất hiện trên bờ biển ấy rốt cuộc có xuất xứ như thế nào mà khiến mọi người thi nhau lao vào nhặt như vậy?

Bài viết khác
Hệ thống cảnh báo lệch làn đường và hỗ trợ giữ làn đường là gì?

Hệ thống cảnh báo lệch làn đường và hỗ trợ giữ làn đường là gì?

Chệch làn đường là một trong những nguyên nhân chính gây nên các vụ tai nạn ô tô. Hệ thống cảnh báo chệch làn và hỗ trợ giữ làn đường sẽ giúp tài xế nhận biết và chủ động tránh được rủi ro.
Cafe sáng: Quý hơn tiền bạc là gì?

Cafe sáng: Quý hơn tiền bạc là gì?

Hãy sống cuộc sống của mình. Cuộc sống mà bạn thực sự mong muốn!
Cây hạnh là cây gì mà một ông nông dân tỉnh Kiên Giang trồng 5ha, hái 1 tấn trái/ngày, lời 1 tỷ đồng/năm?

Cây hạnh là cây gì mà một ông nông dân tỉnh Kiên Giang trồng 5ha, hái 1 tấn trái/ngày, lời 1 tỷ đồng/năm?

Với 5ha trồng cây hạnh (còn gọi là tắc, quất), ông Trần Văn Hiền ở ấp Thái Thịnh, xã Mỹ Thái, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang, thu hoạch bình quân 1 tấn trái/ngày. Sau khi trừ chi phí, ông có lời khoảng 1 tỉ đồng/năm.
Yêu thương "không định kiến" là gì?

Yêu thương "không định kiến" là gì?

Từ xưa đến nay, nhiều người cho rằng định kiến xã hội luôn là thước đo của chuẩn mực, nhưng liệu rằng những định kiến đó có còn đúng trong xã hội hiện nay? Tình yêu có cần phải dựa trên sự cân xứng về tuổi tác, giới tính, vẻ ngoài hay phải được sự chấp thuận của gia đình hay những người xung quanh?
'Ai-đồ tóp tóp' là gì?

'Ai-đồ tóp tóp' là gì?

Đi đâu cũng thấy cụm từ 'ai-đồ tóp tóp' mà vắt cả não cũng không thể nghĩ ra!
BTS thấy ‘khoái khẩu’ với món gì, 'dị ứng' món gì?

BTS thấy ‘khoái khẩu’ với món gì, 'dị ứng' món gì?

Các chàng trai BTS yêu thích nhiều món đồ ăn nhưng cũng có những món ăn khiến họ cảm thấy khó chịu.
Màu sắc may mắn của 12 cung hoàng đạo năm 2022 là màu gì?

Màu sắc may mắn của 12 cung hoàng đạo năm 2022 là màu gì?

Màu sắc may mắn của 12 cung hoàng đạo trong năm 2022 là màu gì để mang tới nhiều thuận lợi trên đường sự nghiệp cũng như mọi mặt của cuộc sống?
05 nguyên lý bất diệt của một nền kinh tế thực là gì?

05 nguyên lý bất diệt của một nền kinh tế thực là gì?

Các “người dân thường” cũng có đầy những khôn ngoan hiểu biết không kém gì các đại trí giả trong tháp ngà. Họ lại có thêm cái dũng khí là dám làm dám thua, nên ít hoang tưởng về những giả thuyết chỉ đẹp trên giấy tờ. Do đó, các bạn trẻ đừng để các giáo sư khoa bảng hù dọa vối những giả thuyết mù mờ; cũng như đừng để các chánh trị gia phù phép với những hoang tưởng bịa đặt. Sự thật rất đơn giản.
Mục tiêu rất cao tỉnh Quảng Trị đặt ra trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 là gì?

Mục tiêu rất cao tỉnh Quảng Trị đặt ra trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 là gì?

Tỉnh uỷ Quảng Trị đã ban hành nghị quyết, trong đó phấn đấu đến năm 2025 có thêm 4 huyện đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) và 1 huyện đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.
Ngoại trưởng Nga nêu lý do Thổ Nhĩ Kỳ nên thận trọng khi hợp tác quốc phòng với Ukraine là gì?

Ngoại trưởng Nga nêu lý do Thổ Nhĩ Kỳ nên thận trọng khi hợp tác quốc phòng với Ukraine là gì?

Lo ngại về vấn đề quân sự hóa Ukraine, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo "lộ trình" của Kiev, có nguy cơ gây bất ổn tình hình một cách nguy hiểm. Nga kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ thận trọng khi hợp tác quốc phòng với Ukraine.

Website hay