Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

12 ngày trước

Thế giới quanh ta chính là nguồn cảm hứng lớn để sáng tạo cũng như khám phá. Từ dòng nước chảy cũng có thể làm ra chiếc ghế nghệ thuật như Cheng Tsung Feng, từ hình dạng của chuồn chuồn cũng là nguồn cảm hứng để các nhà thiết kế tạo nên tòa cao ốc chọc trời DragonFly. Những ví dụ trên đều dựa trên những đặc tính sinh học. Vậy kiến trúc phỏng sinh học và sinh học có mối liên hệ như thế nào?

Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

Kiến trúc phỏng sinh học (Biomimetic Architecture) là gì?

Năm 1941, kỹ sư người Thụy Điển George de Mestral khi đi săn với chú chó cưng của mình trở về nhận thấy một số hạt quả gai bám vào quần áo và lông chó của mình. Ông đã quan sát rất tỉ mỉ và nhận ra ở những hạt này có một “đầu móc”, có thể dễ dàng bám vào bất cứ thứ gì có vòng dây nhằm giúp chúng phát tán ra môi trường. Và từ việc nghiên cứu loài cây này, bảy năm sau ông đã phát minh ra móc và dây buộc vòng, được đặt tên là Velcro.

Ví dụ của De Mestral về việc lấy cảm hứng từ thiên nhiên, bắt chước và tái tạo hành vi của các sinh vật sinh học đã được Janine Benyus phổ biến trong cuốn “Biomimicry – Innovation Inspired by nature” năm 1997 (tạm dịch: Phỏng sinh học – Sự đổi mới lấy cảm hứng từ thiên nhiên). Trong cuốn sách này, Benyus đã giới thiệu ba khía cạnh liên quan đến sự sáng tạo và đổi mới của con người với thiên nhiên.

Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

Cụ thể:

Phỏng sinh học bản chất như mô hình: Biomimicry là ngành khoa học mới, nghiên cứu các mô hình tự nhiên và sau đó mô phỏng hình thức, quy trình, hệ thống và chiến lược này để giải quyết các vấn đề của con người một cách bền vững.

Phỏng sinh học bản chất như thước đo: Biomimicry sử dụng tiêu chuẩn sinh thái để đánh giá tính bền vững của các đổi mới. Sau 3,8 tỷ năm tiến hóa, tự nhiên đã học được những gì cần hoạt động và tồn tại.

Phỏng sinh học bản chất như người cố vấn: Phép thử sinh học là một cách mới để xem xét và định giá tự nhiên.

Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

Từ đó, kiến trúc phỏng sinh học là phương pháp tiếp cận khoa học đa lĩnh vực để thiết kế bền vững, vượt ra ngoài việc sử dụng thiên nhiên làm nguồn cảm hứng cho thẩm mỹ mà nghiên cứu sâu hơn và áp dụng các nguyên tắc xây dựng có trong môi trường tự nhiên và các loài.

Kiến trúc phỏng sinh học lấy cảm hứng từ sinh học, là phương pháp tiếp cận dựa trên cảm hứng từ bản chất, đặc điểm của đối tượng sinh học. Do vậy, sinh học chính là kho tàng để kiến trúc hay thiết kế sinh học làm nền tảng để tạo nên những tác phẩm, sản phẩm có ý nghĩa thực tiễn. Thế giới sinh học cũng chính là nơi khơi nguồn để chúng ta giải quyết các vấn đề như tự sửa chữa, chống ăn mòn, chống thấm nước, khai thác năng lượng mặt trời…

Tính ứng dụng của phỏng sinh học trong kiến trúc

Mặc dù trở nên phổ biến trong những năm gần đây và được coi là xu hướng đương đại nhưng KTS Michael Pawlyn đã phát biểu trong bài báo “Làm thế nào phép thử sinh học có thể được áp dụng trong kiến trúc” của mình, được xuất bản trên tạp chí Financial Times rằng các ví dụ ban đầu về kiến trúc phỏng sinh học được tìm thấy trong công trình của KTS thời Phục hưng Filippo Brunelleschi. Chính Filippo sau khi nghiên cứu độ bền của vỏ trứng đã thiết kế nên mái vòm mỏng hơn, nhẹ hơn cho nhà thờ của ông ở Florence, công trình hoàn thành năm 1436.

Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

Nhà thờ Santa Maria del Fiore, Florence (Hình ảnh: James Taylor-Foster)

Sau đó, vào năm 1719, các nhà sản xuất giấy chuyển từ sử dụng sợi bông và vải lanh sang bột gỗ của ong bắp cày khi xây tổ. Phát hiện của nhà côn trùng học người Pháp Réne-Antoine Réaumur đã hướng đến giải pháp thay thế tốt hơn. Năm 1809, KTS hải quân Sir George Cayley cũng đã nghiên cứu cá heo để thiết kế thân tàu sao cho hợp lý hơn.

Pawlyn cũng đề cập đến thiết kế ứng dụng phỏng sinh học đó là Trung tâm Eastgate, một trung tâm mua sắm và khối văn phòng ở Harare, Zimbabwe. Thiết kế này được lấy cảm hứng từ các gò mối và hệ thống kiểm soát nhiệt độ sinh học của chúng trong môi trường khắc nghiệt, do đó không cần phải dùng điều hòa.

Kiến trúc phỏng sinh học là gì? Chúng ta đã lên ý tưởng kiến trúc từ sinh học ra sao?

Trung tâm Eastgate | Mick Pearce (Hình ảnh: David Brazier)

Ngày nay, phép thử sinh học có thể được áp dụng cho biến đổi khí hậu, giải quyết vấn đề an ninh lương thực, năng lượng và nước; đối phó với tình trạng thiếu hụt tài nguyên hoặc mất đa dạng sinh học; ngay cả trong việc xây dựng các thành phố bền vững.

Mỗi năm, có khoảng 15 tỷ tấn bê tông được sản xuất trên toàn thế giới, thải ra khoảng 1 tỷ tấn carbon dioxide. Tỷ lệ xây dựng đó vẫn tiếp tục khi các nước đang phát triển vẫn cần xây dựng thành phố họ muốn. Tương đương gần nhất với bê tông trong sinh học là san hô, được hình thành bởi các sinh vật tạo ra cấu trúc từ khoáng chất trong nước biển. Tuy nhiên có sự khác biệt rõ rệt giữa sản xuất bê tông và san hô: nếu sản xuất bê tông sản sinh lượng lớn CO2 thì dựa vào quá trình khoáng hóa sinh học thông qua phương pháp phỏng sinh học vào sản xuất bê tông, về lý thuyết, chúng ta có thể loại bỏ hàng tỷ tấn CO2 khỏi khí quyển.

Cuộc cách mạng phỏng sinh học hiện được coi là kim chỉ nam hướng tới môi trường xây dựng bền vững hơn, có nghĩa là các tòa nhà cần tập trung vào việc học hỏi chọn lọc từ thiên nhiên thay vì chỉ chiết xuất các yếu tố từ nó.

Biên dịch | Vũ Hương (Nguồn: Archdaily)

XEM THÊM:


like
share
comment


Bài viết mới
Ngày 8/3 là ngày gì? Khám phá lịch sử và ý nghĩa của ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3

Ngày 8/3 là ngày gì? Khám phá lịch sử và ý nghĩa của ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3

Trong lịch sử, 8/3 được coi là ngày để biểu tình tại một vài quốc gia; bên cạnh đó, đây cũng là dịp tôn vinh phái nữ ở nhiều khu vực, lãnh thổ khác trên thế giới.
Sổ đỏ và sổ hồng là gì, cái nào giá trị hơn?

Sổ đỏ và sổ hồng là gì, cái nào giá trị hơn?

Sổ đỏ, sổ hồng là một trong những giấy tờ quan trọng mà chắc chắn mọi người đã nghe đến. Vậy sổ đỏ, sổ hồng là gì, cái nào nào giá trị hơn?
Giống cà chua được một nông dân Nghệ An trồng là giống gì mà bà con kêu quá trời thu hoạch mỏi tay không hết?

Giống cà chua được một nông dân Nghệ An trồng là giống gì mà bà con kêu quá trời thu hoạch mỏi tay không hết?

Đến thăm nhà màng trồng hàng ngàn gốc cà chua giống mới Israel (Nuvi 708), chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng khi cà chua trĩu quả, cây dài ngoẵng hàng chục mét, thu hoạch mãi không hết.
Lệ Quyên - Lâm Bảo Châu bị đồn mới yêu nhau đã cùng đi mua nhẫn cưới, sự thật là gì?

Lệ Quyên - Lâm Bảo Châu bị đồn mới yêu nhau đã cùng đi mua nhẫn cưới, sự thật là gì?

Nhiều người cho rằng Lệ Quyên và tình trẻ sẽ sớm kết hôn sau thời gian ngắn hẹn hò chỉ vì hình ảnh xuất hiện ở cửa hàng trang sức mới đây.
Căn hộ duplex, penthouse là gì mà được mệnh danh chỉ dành cho giới nhà giàu?

Căn hộ duplex, penthouse là gì mà được mệnh danh chỉ dành cho giới nhà giàu?

Và tại sao căn góc thường đắt đỏ còn sky villa thì siêu hiếm gặp?

Ngọn lửa đang cháy bỗng biến thành bông hoa, bí mật của trò ảo thuật này là gì?

Đây là một trò ảo thuật đơn giản mà bất cứ ai cũng có thể thực hiện, màn biểu diễn còn dễ dàng giúp bạn gây ấn tượng với người khác.

Bài viết khác
Vụ diễn viên H.A dính “phốt” tặng “kim cương giả” khi cầu hôn bạn gái, hội chị em tranh luận kim cương GRA là gì mà 11 ly nhưng có giá chưa tới 20 triệu!?

Vụ diễn viên H.A dính “phốt” tặng “kim cương giả” khi cầu hôn bạn gái, hội chị em tranh luận kim cương GRA là gì mà 11 ly nhưng có giá chưa tới 20 triệu!?

Dân mạng hiện đang đổ dồn nghi vấn, cho rằng chiếc nhẫn mà nam diễn viên H.A cầu hôn bạn gái là chiếc nhẫn có viên chủ là đá Moissanit không phải kim cương như lời đồn.
Đá Moissanite là gì?

Đá Moissanite là gì?

Moissanite trong 5 năm trở lại đây nhận được sự quan tâm mạnh. Sự quan tâm này tạo nên một thế lực cạnh tranh tương đối rõ nét với kim cương tự nhiên. Vậy điều gì đã tạo nên sự khác biệt này? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau để biết rõ hơn về Moissanite nhé.
Biến thể COVID-19 mới đã được xác định ở 13 quốc gia là gì?

Biến thể COVID-19 mới đã được xác định ở 13 quốc gia là gì?

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Edinburgh (Vương quốc Anh) mới đây đã phát hiện B.1.525, một chủng SARS-CoV-2 mới, còn có tên là 'biến thể Nigeria', hiện đang lây lan ở 13 quốc gia.
Hộp đen ô tô là gì và có tác dụng thế nào?

Hộp đen ô tô là gì và có tác dụng thế nào?

Hộp đen ô tô là gì và công dụng của chúng ra sao mà bất cứ loại xe nào cũng nên có. Tất cả thắc mắc đó sẽ có trong bài chia sẻ ngay sau đây.
Netizen Việt phát hiện mái tóc gây sốt của Upin và Ipin lại giống... Vườn Sao Băng "như 2 giọt nước", lý do của bộ tóc mới là gì?

Netizen Việt phát hiện mái tóc gây sốt của Upin và Ipin lại giống... Vườn Sao Băng "như 2 giọt nước", lý do của bộ tóc mới là gì?

Bộ tóc lãng tử mới của Upin và Ipin có lẽ nào lại được lấy cảm hứng từ cặp đôi thiếu gia trong Vườn Sao Băng?

CHẠM XUỐNG! Cỗ máy 2,4 tỷ đô "được trang bị tận răng" của NASA thiết lập kỳ tích mới trên sao Hỏa: Phía trước là gì?

7 phút kinh hoàng đã qua, cuối cùng thì tàu tự hành Perseverance đã đổ bộ thành công xuống bề mặt Hành tinh Đỏ.
Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Chủ đề của Ngày Công bằng Xã hội Thế giới năm nay là gì?

Hỏi đáp về Ngày Quốc tế: Chủ đề của Ngày Công bằng Xã hội Thế giới năm nay là gì?

TGVN. Ngày 20/2 hàng năm là Ngày Công bằng Xã hội Thế giới. Bối cảnh thế giới hiện nay đã đặt ra một chủ đề cho ngày quốc tế này năm nay là "Lời kêu gọi công bằng xã hội trong nền kinh tế kỹ thuật số".
Facebook thể hiện quyền lực khi chặn chia sẻ tin tức ở Úc: “Hôm nay là nước Úc, ngày mai sẽ là gì nữa?”

Facebook thể hiện quyền lực khi chặn chia sẻ tin tức ở Úc: “Hôm nay là nước Úc, ngày mai sẽ là gì nữa?”

HHT - Facebook vừa thông báo sẽ giới hạn việc xem và chia sẻ tin tức ở Úc, như một cách thể hiện uy quyền, gạt phăng yêu cầu của nước Úc là Facebook phải chia sẻ thu nhập với các hãng tin. Từ việc khóa tài khoản một nguyên thủ quốc gia (Tổng thống Trump) đến việc chặn chia sẻ tin tức của cả một đất nước, phải chăng mạng xã hội Facebook đang là một đế chế với quyền lực khó ai kiểm soát?
COVID-19, cảm lạnh, dị ứng và cúm: Sự khác biệt là gì? Phân biệt lâm sàng bệnh nào khó nhất?

COVID-19, cảm lạnh, dị ứng và cúm: Sự khác biệt là gì? Phân biệt lâm sàng bệnh nào khó nhất?

Theo công bố của Mayo Clinic, sự khác biệt giữa nhiễm COVID-19 và cảm lạnh (Cold) hay dị ứng (Allergies) là khá rõ ràng. Khó khăn nhất trong phân biệt trên lâm sàng giữa COVID-19 và cúm mùa (Flu). Chỉ có dấu hiệu mất vị giác và khứu giác mới xuất hiện là thường gặp trong COVID-19 và rất hiếm gặp của cúm mùa.

Website hay